Νίκος Καρδώνης

Hours

Η Τέχνη ως Πορεία και Προορισμός

Εισαγωγή: Ένας Ουσιαστικός Καλλιτέχνης, ένας Καταξιωμένος Δάσκαλος

Νίκος Καρδώνης
Νίκος Καρδώνης

Στο πανόραμα του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου, ο Νίκος Καρδώνης κατέχει μια ξεχωριστή θέση, όχι απλώς ως ένας διακεκριμένος ηθοποιός, αλλά ως ένας ολοκληρωμένος θεατρικός δημιουργός. Η πορεία του, επισφραγισμένη με το κορυφαίο Βραβείο «Δημήτρης Χορν», χαρακτηρίζεται από μια σπάνια καλλιτεχνική συνέπεια και μια αφοσίωση στην ουσία της υποκριτικής τέχνης. Απόφοιτος της Ανώτερης Σχολής Δραματικής Τέχνης «Μαίρης Βογιατζή-Τράγκα», εξελίχθηκε σε έναν περιζήτητο ερμηνευτή, έναν αναδυόμενο σκηνοθέτη και έναν εμπνευσμένο σκηνογράφο-ενδυματολόγο. Σήμερα, η διαδρομή του διαγράφει έναν πλήρη κύκλο, καθώς επιστρέφει στη σχολή από όπου ξεκίνησε, αυτή τη φορά από τη θέση του καθηγητή, έτοιμος να μεταλαμπαδεύσει τη γνώση και το πάθος του στις νέες γενιές ηθοποιών. Το παρόν βιογραφικό σκιαγραφεί την πορεία ενός καλλιτέχνη που αντιμετωπίζει την τέχνη ταυτόχρονα ως προσωπική διαδρομή και ως τελικό προορισμό.

Τα Θεμέλια ενός Καλλιτέχνη: Σφυρηλατώντας μια Πορεία στη Δραματική Σχολή Τράγκα

Η καλλιτεχνική ταυτότητα του Νίκου Καρδώνη άρχισε να διαμορφώνεται εντός των τειχών της ιστορικής Ανώτερης Δραματικής Σχολής «Μαίρης Βογιατζή-Τράγκα». Γεννημένος στη Ρόδο το 1974, ολοκλήρωσε τις σπουδές του στη σχολή το 1997, αποφοιτώντας με τα εφόδια που θα καθόριζαν την μετέπειτα λαμπρή του πορεία. Η Σχολή Τράγκα, με μια συνεχή και διακεκριμένη παρουσία στον χώρο της θεατρικής εκπαίδευσης από το 1926, αποτέλεσε το φυτώριο όπου καλλιεργήθηκε το ταλέντο του, προσφέροντάς του όχι μόνο τεχνική κατάρτιση αλλά και ένα στέρεο καλλιτεχνικό ήθος.

Η εκπαίδευση που έλαβε δεν τον προετοίμασε απλώς για τις απαιτήσεις της σκηνής, αλλά φαίνεται πως του ενέπνευσε μια βαθιά εκτίμηση για τη μεθοδικότητα, την πειθαρχία και τη συλλογική δουλειά. Αυτό αποδεικνύεται από τις πρώτες του επαγγελματικές επιλογές. Αντί να ακολουθήσει μια διαδρομή διάσπαρτων ρόλων με στόχο τη γρήγορη αναγνωρισιμότητα, ο Καρδώνης επέλεξε να ενταχθεί σε έναν από τους πιο απαιτητικούς και καλλιτεχνικά συνεπείς θιάσους της εποχής του. Η απόφασή του, λίγα μόλις χρόνια μετά την αποφοίτησή του, να γίνει βασικό μέλος της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου υπό τη διεύθυνση του Στάθη Λιβαθινού, μαρτυρά έναν καλλιτέχνη που αναζητούσε την ουσία και τη βαθιά έρευνα στην τέχνη του.3 Η Σχολή Τράγκα δεν υπήρξε απλώς το σημείο εκκίνησης, αλλά η πλατφόρμα που εκτόξευσε έναν ηθοποιό με ξεκάθαρο καλλιτεχνικό προσανατολισμό, θεμελιωμένο στις αρχές της ομαδικότητας και της αφοσίωσης στην τέχνη έναντι της εφήμερης προβολής.

Η Πειραματική Σκηνή και μια Καθοριστική Συνεργασία με τον Στάθη Λιβαθινό

Το 2001, ο Νίκος Καρδώνης εντάχθηκε στον «βασικό πυρήνα» της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου, μια κίνηση που θα αποδεικνυόταν καθοριστική για την καλλιτεχνική του εξέλιξη. Υπό την καθοδήγηση του Στάθη Λιβαθινού, έγινε μέλος μιας ομάδας που, σύμφωνα με δημοσιογραφικές περιγραφές της εποχής, ανήκε στη «καλή γενιά που θριάμβευσε στο γκαράζ του Εθνικού Θεάτρου». Αυτή η περίοδος δεν ήταν απλώς μια επαγγελματική συνεργασία, αλλά μια εντατική, μεταπτυχιακού επιπέδου εκπαίδευση πάνω στη σκηνή. Οι μακρές περίοδοι δοκιμών, η έμφαση στη δημιουργία ενός συμπαγούς συνόλου και η βαθιά ανάλυση κλασικών κειμένων λειτούργησαν ως ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο όπου οι θεωρητικές γνώσεις από τη Σχολή Τράγκα δοκιμάστηκαν, εξελίχθηκαν και τελειοποιήθηκαν.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Καρδώνης συμμετείχε σε παραστάσεις-ορόσημα που άφησαν το στίγμα τους στο ελληνικό θέατρο, όπως το «Αγάπης Αγώνας Άγονος», «Ο Ηλίθιος» και η μνημειώδης «Ιλιάδα», μια παραγωγή που περιόδευσε διεθνώς. Η μακρόχρονη και, όπως ο ίδιος την έχει χαρακτηρίσει, «πιστή» σχέση του με αυτόν τον θίασο, σφυρηλάτησε την υποκριτική του δεινότητα και τον καθιέρωσε ως έναν ηθοποιό με σπάνια πειθαρχία και εκφραστικό βάθος. Η αναγνώριση δεν άργησε να έρθει, επισφραγίζοντας την καλλιτεχνική ωρίμανση που συντελέστηκε μέσα σε αυτό το δυναμικό περιβάλλον.

Η Στέψη μιας Καριέρας: Το Βραβείο «Δημήτρης Χορν» το 2005

Το 2005 αποτέλεσε χρονιά-σταθμό για τον Νίκο Καρδώνη, καθώς τιμήθηκε με το Βραβείο «Δημήτρης Χορν», την ύψιστη διάκριση για νέο άνδρα ηθοποιό στην Ελλάδα. Το βραβείο αυτό, που απονέμεται ετησίως στην καλύτερη ανδρική ερμηνεία της σεζόν, δεν αποτελεί απλώς μια αναγνώριση, αλλά μια επίσημη ένταξη του καλλιτέχνη στην πρωτοπορία της γενιάς του.

Η βράβευση ήρθε για την ερμηνεία του στην παράσταση «Αυτό που δεν τελειώνει», μια πρωτότυπη σκηνική σύνθεση βασισμένη σε ποίηση του 20ού αιώνα, σε σκηνοθεσία του Στάθη Λιβαθινού. Η επιλογή αυτής της παράστασης για βράβευση υπογραμμίζει την ικανότητα του Καρδώνη να ανταποκρίνεται σε υψηλές καλλιτεχνικές απαιτήσεις και να ερμηνεύει με ευαισθησία και δύναμη μη συμβατικά κείμενα. Η διάκριση αυτή, μέσα στο πλαίσιο της Πειραματικής Σκηνής, λειτούργησε ως η πιο ηχηρή επιβεβαίωση της ορθότητας της καλλιτεχνικής του πορείας και της ωριμότητας που είχε πλέον κατακτήσει.

Μια Διακεκριμένη Σκηνική Παρουσία: Επιλεγμένη Εργογραφία

Η πορεία του Νίκου Καρδώνη στη σκηνή είναι πλούσια και πολυδιάστατη, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα ρεπερτορίου, από την αρχαία τραγωδία και την κλασική κωμωδία μέχρι το σύγχρονο ελληνικό και ξένο δράμα. Η συνεπής παρουσία του σε κορυφαίους θεατρικούς οργανισμούς, όπως το Εθνικό Θέατρο, το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, πιστοποιεί το καλλιτεχνικό του ανάστημα. Ακολουθεί μια ενδεικτική, χρονολογική καταγραφή της θεατρικής του διαδρομής:

  • Φρεναπάτη (2000), Θέατρο Πορεία
  • Λυσιστράτη (2010), Εθνικό Θέατρο
  • Εκκλησιάζουσες (2012), Θέατρο του Νέου Κόσμου
  • Ο γάμος του Φίγκαρο (2015), Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
  • Ο εγωιστής γίγαντας και η αγάπη του (2015), Θέατρο Αλκυονίς
  • Κοντέινερ (2016), Εθνικό Θέατρο
  • Ο ευτυχισμένος πρίγκιπας (2016), Εθνικό Θέατρο
  • Έξω χιονίζει (2017), Θέατρο Επί Κολωνώ Blackbox
  • Ειρήνη (2017), Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου & Περιοδεία
  • Από τους Βαλκανικούς στη Μικρασία (2017), Εθνικό Θέατρο
  • Τίμων ο Αθηναίος (2018-2019), Εθνικό Θέατρο – Σκηνή Rex
  • Μαρία Στιούαρτ (2019), Θέατρο Άλμα – Κεντρική Σκηνή
  • Ορέστεια – Αγαμέμνων (2019), Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου
  • Βάκχες (2020), Περιοδεία
  • Μολιέρος (2021), Εθνικό Θέατρο – Κτίριο Τσίλλερ
  • Αιολική γη (2021), Εθνικό Θέατρο – Σκηνή Rex
  • Αυτόχειρ! (2022), Εθνικό Θέατρο – Σκηνή Rex
  • Berlin Alexanderplatz (2022-2023), Θέατρο Οδού Κυκλάδων
  • Καζανόβα / Δον Ζουάν. Ερωτική περιπλάνηση (2023)
  • Ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν είναι νεκροί (2024)

Πέρα από τη Σκηνή: Κινηματογράφος και Τηλεόραση

Παράλληλα με την αφοσίωσή του στο θέατρο, ο Νίκος Καρδώνης έχει διαγράψει μια αξιόλογη πορεία στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, συνεργαζόμενος με σημαντικούς δημιουργούς.

Κινηματογράφος

  • Delivery (2004)
  • Dying in Athens (2006)
  • El Greco (2007) , σκην. Γιάννης Σμαραγδής, ρόλος: Adjutant Da Rimi
  • The fruit carriers of Athens (2010)
  • J.A.C.E. (2011)
  • Blood Ties (2012)
  • I kori tou Rembrandt (2015)
  • Kazantzakis (2017), στον ρόλο του Άγγελου Σικελιανού
  • Hot Milk (2025)

Τηλεόραση

  • Οι άντρες δεν υπάρχουν πια (1998)
  • Καρυωτάκης (2009)
  • Άγριες μέλισσες (2019)
  • Κόκκινο Ποτάμι (2019)
  • Krisimes stigmes (2021)

Ενδυματολόγος

  • Η Αρκούδα (Θέατρο 2023), Αμφι-Θέατρο Σπύρου Α.Ευαγγελάτου
  • Απόσταση αναπνοής (Θέατρο 2020), Θέατρο του Νέου Κόσμου
  • Ο κύριος Σμιθ ανοίγει την πόρτα (Θέατρο 2019), Μικρό Γκλόρια
  • Το πράσινό μου το φουστανάκι (Θέατρο 2017), Beton 7
  • Το πράσινό μου το φουστανάκι (Θέατρο 2016), Αλκμήνη
  • Οδός Ολύμπου 12 (Θέατρο 2016), Θέατρο του Νέου Κόσμου

Σκηνογράφος

  • Η Αρκούδα (Θέατρο 2023), Αμφι-Θέατρο Σπύρου Α. Ευαγγελάτου
  • Απόσταση αναπνοής (Θέατρο 2020), Θέατρο του Νέου Κόσμου
  • Ο κύριος Σμιθ ανοίγει την πόρτα (Θέατρο 2019), Μικρό Γκλόρια

Σκηνοθέτης

  • Η Αρκούδα (Θέατρο 2023), Αμφι-Θέατρο Σπύρου Α. Ευαγγελάτου

Στο Επίκεντρο: Το Έργο «Καποδίστριας»

Η πιο πρόσφατη και πολυαναμενόμενη κινηματογραφική του δουλειά είναι η συμμετοχή του στη νέα ταινία του Γιάννη Σμαραγδή, «Καποδίστριας». Σε αυτή τη φιλόδοξη παραγωγή, που εστιάζει στη ζωή και το έργο του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας, ο Νίκος Καρδώνης ενσαρκώνει μια εμβληματική ιστορική μορφή, τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο. Η επιλογή του για έναν τέτοιο ρόλο σε μια ταινία εθνικής σημασίας υπογραμμίζει την καταξίωσή του ως ενός ηθοποιού κύρους, ικανού να διαχειριστεί χαρακτήρες με ιστορικό βάρος και πολυπλοκότητα.

Ο Καλλιτέχνης ως Δημιουργός: Σκηνοθεσία και Σκηνογραφία

Η καλλιτεχνική ανησυχία του Νίκου Καρδώνη δεν περιορίζεται στην υποκριτική. Τα τελευταία χρόνια, έχει διευρύνει τους ορίζοντές του, αναλαμβάνοντας με επιτυχία τον ρόλο του σκηνοθέτη, του σκηνογράφου και του ενδυματολόγου, αποκαλύπτοντας μια ολιστική αντίληψη για τη θεατρική πράξη.

Το σκηνοθετικό του ντεμπούτο πραγματοποιήθηκε το 2023 με το μονόπρακτο του Άντον Τσέχωφ «Η Αρκούδα», μια παράσταση που απέσπασε θετικές κριτικές για την ανατρεπτική και φρέσκια ματιά της. Στο σκηνοθετικό του σημείωμα, ο ίδιος περιγράφει ένα όραμα για ένα θέατρο «που χωράει σε μια βαλίτσα», ένα θέατρο εξωστρεφές, σωματικό και μουσικό, που αναμετριέται με τα μεγάλα κείμενα με εργαλεία την ποίηση και την κίνηση. Ακολούθησε η σκηνοθεσία του έργου «Ελάτε να πιούμε ένα καφέ…», επιβεβαιώνοντας τη σταθερή του πορεία στον χώρο της σκηνοθεσίας. Παράλληλα, έχει επιμεληθεί σκηνογραφικά και ενδυματολογικά αρκετές παραγωγές, επιδεικνύοντας μια ολοκληρωμένη αισθητική πρόταση.

Αυτή η μετάβαση από τον ερμηνευτή στον δημιουργό δεν είναι τυχαία. Μια βαθύτερη ματιά στις προσωπικές του ενασχολήσεις αποκαλύπτει μια έμφυτη κλίση προς την κατασκευή και τη μεταμόρφωση. Η ιδιαίτερη ενασχόλησή του με τη δημιουργία χειροποίητων κοστουμιών για κούκλες, τις οποίες μεταμορφώνει σε ηρωίδες εμπνευσμένες από τον Βισκόντι και τον Τολστόι, λειτουργεί ως μια εύγλωττη μεταφορά για τη συνολική καλλιτεχνική του φιλοσοφία. Η σχολαστική προσοχή στη λεπτομέρεια, η αγάπη για τα πολύτιμα υφάσματα και η επιθυμία να δώσει «μια δεύτερη ευκαιρία» σε ένα αντικείμενο, μετατρέποντάς το σε έργο τέχνης, είναι η ίδια δημιουργική ορμή που διοχετεύει στη σκηνή, είτε πλάθοντας έναν χαρακτήρα, είτε χτίζοντας έναν ολόκληρο σκηνικό κόσμο. Αυτή η έμφυτη ανάγκη για ολική δημιουργία καθιστά την επέκτασή του στη σκηνοθεσία και τη σκηνογραφία μια φυσική και αναπόφευκτη εξέλιξη της καλλιτεχνικής του ιδιοσυγκρασίας.

Επίλογος: Η Επιστροφή στην Πηγή – Καθηγητής Νίκος Καρδώνης

Η διαδρομή του Νίκου Καρδώνη κορυφώνεται με την επιστροφή του εκεί από όπου όλα ξεκίνησαν. Σήμερα, κατέχει τη θέση του καθηγητή Υποκριτικής και Αυτοσχεδιασμού στην Ανώτερη Δραματική Σχολή Τράγκα, τον χώρο που τον διαμόρφωσε ως καλλιτέχνη. Αυτή η επιστροφή δεν σηματοδοτεί απλώς το κλείσιμο ενός κύκλου, αλλά το άνοιγμα ενός νέου, όπου ο καταξιωμένος δημιουργός γίνεται πλέον φορέας γνώσης και έμπνευσης. Η εμπειρία που αποκόμισε από τη μαθητεία του δίπλα στον Στάθη Λιβαθινό, η αναγνώριση του Βραβείου Χορν, οι αμέτρητοι ρόλοι στο θέατρο και τον κινηματογράφο, και η πρόσφατη ενασχόλησή του με τη σκηνοθεσία, συνθέτουν ένα πολύτιμο απόσταγμα εμπειρίας που προσφέρει απλόχερα στους σπουδαστές του. Η παρουσία του στο διδακτικό προσωπικό της Σχολής Τράγκα αποτελεί την καλύτερη εγγύηση για τη συνέχιση μιας κληρονομιάς θεατρικής παιδείας υψηλών προδιαγραφών, διασφαλίζοντας ότι η φλόγα της τέχνης που του μεταλαμπαδεύτηκε θα συνεχίσει να καίει, φωτίζοντας τις επόμενες γενιές του ελληνικού θεάτρου.

Συνεργασίες με την Δραματική Σχολή Τράγκα